Stiltecentrum in de toren

centrum voor Herdenken, Bezinnen en Ontmoeten.

Expositie: Johannes van Vugt – Rijsik’s Goud
September is de laatste maand dit jaar dat de toren is geopend daarna volgend voorjaar weer!

In Rijsik’s Goud nodigt Johannes van Vugt de toeschouwer uit in een wereld van herinnering, verlangen en introspectie.
Zijn schilderijen ogen als fragmenten uit een film, als scènes uit een leven.
Elk werk draagt de sporen van een verleden dat zowel persoonlijk als universeel aanvoelt.
Van Vugt schildert naar foto’s: soms privé, soms publiek, soms uit zijn geheugen opgeroepen en pas later visueel bevestigd.
Zo vloeien heden en verleden voortdurend in elkaar over.
De schilderijen zijn als stille ansichtkaarten uit een tijd die zich niet laat vastpinnen.
Door de seriematige presentatie krijgt het werk een cinematografisch karakter: als een storyboard, een fotoalbum waarin chronologie ondergeschikt is aan gevoel en sfeer.
De invloed van filmmakers als Ingmar Bergman (1918-2007) is voelbaar, niet alleen in de thematiek, maar ook in de sfeer – melancholisch, beschouwend, en soms schrijnend.

Universele thema’s
Maar omdat de beelden zo prettig ongedefinieerd zijn, zou het ieders jeugd kunnen zijn.
Zijn werkwijze zorgt ervoor dat de gebeurtenissen zich verheffen boven de anekdote en tot universele thema’s kunnen uitgroeien.
Het gaat Van Vugt niet om het documenteren van het persoonlijke, maar om het verbeelden van dat wat iedereen zich zou kunnen herinneren – zonder dat het ooit letterlijk benoemd hoeft te worden.

Schimmen van momenten
Het palet van Johannes van Vugt is vaak beperkt tot gedempte tonen of grijsschakeringen.
Dit gebrek aan kleur werkt als een filter: het schept afstand tot het hier en nu en dompelt de kijker onder in een wereld van verstilling.
De schilderijen zijn geen exacte registraties, maar flarden – schimmen van momenten, tastbare echo’s van herinneringen.
Van dichtbij lijken ze abstract, opgebouwd uit losse vlekken; pas door afstand te nemen ontvouwt zich het beeld.
Tegelijk dwingt het intieme formaat juist weer tot nabijheid.
De kijker moet letterlijk zijn positie kiezen – een subtiele handeling die de betrokkenheid versterkt.

Open vragen
Het werk van Van Vugt vraagt om traagheid. Om stil te staan. Om te kijken met aandacht.
Niet alles wordt prijsgegeven – en juist in die ruimte ontstaat betekenis.
In Rijsik’s Goud toont Johannes van Vugt geen lineair verhaal, maar een mozaïek van herinneringen, emoties en associaties.
Zijn schilderijen zijn geen verklaringen, maar open vragen.
Ze spreken een stille, universele taal – die van verlies, van tijd die voorbijgaat en van beelden die blijven hangen op het netvlies van het geheugen.

Johannes van Vugt (Rijswijk, NB, 1954) woont en werkt in Amsterdam.

Het centrum In de Toren is iedere zaterdag van 13.00-17.00 uur en op de Culturele zondag van 13.00-17.00 uur.
In de Toren, Krijtstraat 1, Gorinchem

Johannes van Vugt, Kopje Onder, 2025; olieverf op MDF; 30 x 24 cm

Naast deze expositie is er het kunstwerk de Lichttrechter van beeldend kunstenaar
Corrie van de Vendel te bezichtigen.
Een kunsttoepassing die op een natuurlijke manier gebruik maakt van het licht en respect toont voor het monumentale karakter van het gebouw.


Over Stiltecentrum in de toren:

In de Toren, centrum voor Herdenken, Bezinnen en Ontmoeten.

Van november tot en met maart zijn er geen exposities.

Het centrum In de Toren is geopend iedere zaterdag van 13.00-17.00 uur en op de Culturele Zondag van 13.00-17.00 uur.

In de voet van de Grote Toren is het Herdenkings-, Bezinnings- en Ontmoetingscentrum In de Toren gevestigd.
In januari 1999 stond het leven een ogenblik stil.
Bij een schietincident in een plaatselijk muziekcafé kwamen twee meisjes om het leven en raakte een meisje zwaar gewond.
Naar aanleiding van deze gebeurtenis werd in 2000 het Platform tegen geweld opgericht.
Overleg binnen dit platform leidde in dat jaar tot de oprichting van de Stichting Herdenkings-, Bezinnings- en Ontmoetingscentrum ‘In de Toren’.
In samenwerking met de gemeente werd vervolgens gekozen voor het inrichten van een centrum in de voet van de Grote Toren.
Beeldend kunstenaar Corrie van de Vendel werd uitgenodigd een kunsttoepassing voor de ruimte te maken.
Zij heeft in haar ontwerp Lichttrechter op een natuurlijke manier gebruik gemaakt van het licht en respect getoond voor het monumentale karakter van het gebouw.
Zo’n 1000 kunststofdraden leiden het licht van buiten naar binnen, komen bij elkaar in een knoop en lopen uit in een tros roestvrijstalen kokers die in een
holling in de vloer lijken te verdwijnen.
In deze kokers kunnen bezoekers een geschreven boodschap achterlaten.
Voor de ingang van de toren is een bolling aangebracht.
Wie hier ’s avonds op stapt, ziet dat middels sensoren het licht in de ruimte aangaat.
Valt overdag het licht de ruimte in, ’s avonds straalt het licht juist naar buiten.
De symboliek achter deze gedacht is het doorgaan van het leven.

In de toren is ruimte voor herdenken, bezinnen en ontmoeten.
De stichting organiseert kleinschalige activiteiten zoals, exposities in de zomer en jaarlijks op 31 december de Eindejaarsherdenking van de
overledenen in Gorinchem.
De ruimte van de toren kan ook gebruikt worden voor scholen die een project willen afsluiten, voor families of verenigingen die een gebeurtenis willen
herdenken of voor andere activiteiten die passen bij de intenties van de stichting.

Van belang zijn de vrijwilligers die het werk van de stichting willen ondersteunen en uitdragen en die zich willen inzetten voor het de openstelling van het centrum.
Het centrum is van en voor de hele Gorcumse gemeenschap.